Czym jest prędkość? PREVIEW (Darmowa)

Nacobezu (na co będę zwracać uwagę):

– prędkość

– prędkość średnia

– prędkość chwilowa

– ruch jednostajny

– prędkość jako wektor

 

1. Eksperyment: jak szybko chodzisz?

Przygotuj w pokoju dwa punkty w odstępie kilku metrów.

Przejdź tę samą drogę:

– pierwszy raz szybko,

– drugi raz wolno,

– trzeci raz normalnym krokiem.

 

Za każdym razem zmierz czas (np. telefonem).

 

Droga była taka sama, ale czasy były różne. Co więc uległo zmianie?

 

- Prędkość.

 

2. Co to jest prędkość?

Prędkość - droga pokonana w czasie.

 

Im krótszy czas potrzebny na pokonanie tej samej drogi → tym większa prędkość.

 

W fizyce prędkość obliczamy wzorem:

 

v = \frac{s}{t}

 

gdzie:

v – prędkość,

s – droga,

t – czas.

 

3. Prędkość średnia a prędkość chwilowa

Prędkość średnia

To prędkość z całego odcinka ruchu.

Nie mówi, czy ciało poruszało się tak samo, czy przyspieszało.

 

Przykład:

Przejazd autem z jednego miasta do drugiego. Poruszamy się z różnymi prędkościami ale możemy policzyć prędkość średnią. 

 

Prędkość chwilowa

To prędkość w danym momencie. 

 

4. Prędkość jako wektor

Prędkość ma:

– wartość (np. 3 m/s),

– kierunek (np. na północ),

– zwrot (np. w prawo),

– punkt przyłożenia (ciało, które się porusza).

 

Dlatego prędkość jest wektorem.

 

Dwie osoby mogą poruszać się „3 m/s”, ale w przeciwnych kierunkach → i to nie są te same prędkości.

 

5. Eksperyment z pęcherzykiem powietrza – ruch jednostajny

Weź:

 

– przezroczystą rurkę (może być słomka),

– zatkaj z jednej stroni np plasteliną,

– napełnij ją wodą,

– zostaw w środku mały pęcherzyk powietrza,

– zatkaj drugi koniec.

 

Przechyl rurkę.

 

Obserwacja:

 

– pęcherzyk przesuwa się równo,

– pokonuje równe odcinki w równych odstępach czasu.

 

To przykład:

 

Ruch jednostajny – ruch ze stałą prędkością.

 

W tym ruchu obowiązują wzory:

 

v = \frac{s}{t}

s = v \cdot t

t = \frac{s}{v}

 

6. Przykłady obliczeń

Przykład 1 — obliczanie prędkości

 

Uczeń przebiegł 12 m w 4 s.

v = \frac{12}{4} = 3\ \text{m/s}

 

Przykład 2 — obliczanie drogi

 

Samochód jedzie 20 m/s przez 5 sekund.

s = 20 \cdot 5 = 100\ \text{m}

 

Przykład 3 — obliczanie czasu

 

Rowerzysta jedzie 300 m z prędkością 5 m/s.

t = \frac{300}{5} = 60\ \text{s}

 

 

 

 

 

Podsumowanie lekcji

 

 

– Prędkość określa, jak szybko ciało zmienia położenie.

– W ruchu jednostajnym prędkość jest stała.

– Prędkość średnia to v = \frac{s}{t}.

– Prędkość chwilowa to prędkość w danym momencie.

– Prędkość jest wielkością wektorową (ma wartość i kierunek).