Co to jest ruch? PREVIEW (Darmowa)

Nacobezu:

– położenie ciała
– ruch jako zmiana położenia
– tor ruchu i droga
– rodzaje ruchu: prostoliniowy i krzywoliniowy
– układ odniesienia
– ruch względny


Doświadczenie 1 – czy długopis się porusza?

  1. Weź długopis i postaw go na stole, trzymając w dłoni.

  2. Zamknij oczy.

  3. Przesuń rękę z długopisem w bok.

  4. Otwórz oczy.

Co widzisz?

Długopis znajduje się teraz w innym miejscu.
To miejsce, w którym znajduje się przedmiot, nazywamy jego:

Położenie – miejsce, w którym znajduje się ciało.

Jeśli położenie się zmieniło, to znaczy, że długopis wykonał ruch.

Ruch – zmiana położenia ciała.


Układ odniesienia – skąd wiemy, że coś się porusza?

Aby stwierdzić, że ciało się porusza, musimy wiedzieć względem czego patrzymy.

To „coś”, względem czego opisujemy położenie, nazywamy:

Układ odniesienia – obiekt lub miejsce, względem którego opisujemy położenie i ruch ciała.

Przykłady:

– długopis poruszał się względem stołu,
– autobus jedzie względem ulicy,
– pasażer w autobusie siedzi nieruchomo względem fotelika,
– ale porusza się względem drzew za oknem.

Dlatego mówimy, że ruch jest względny — zależy od układu odniesienia.


Doświadczenie 2 – tor ruchu i droga

  1. Przyłóż piszącą końcówkę długopisu do kartki.

  2. Przesuń rękę po kartce w linii prostej.

Długopis zostawi ślad. Ten ślad to:

Tor ruchu – linia, po której porusza się ciało.

Teraz zmierz odpowiednią linijką długość tego śladu.
Ta długość to:

Droga – długość toru ruchu.


Doświadczenie 2 – część dodatkowa (czas ruchu)

Powtórz doświadczenie w dwóch wersjach:

  1. przesuń długopis bardzo szybko,

  2. przesuń długopis bardzo wolno.

Tor ruchu jest taki sam, ale zmienia się:

Czas trwania ruchu – czas, w którym ciało przemieszcza się z jednego punktu do drugiego.

Czas to kolejna wielkość potrzebna do opisania ruchu.


Doświadczenie 3 – dwa rodzaje torów ruchu

  1. Zaznacz na kartce dwa punkty (ok. 10 cm od siebie).

  2. Połącz je prostą linią za pomocą linijki.

  3. Następnie drugim kolorem narysuj między tymi samymi punktami linię krzywą, np. falę.

Otrzymujesz dwa różne tory ruchu:

– prosty,
– krzywy

Z tego powodu wyróżniamy:

Ruch prostoliniowy – gdy tor ruchu jest linią prostą prosty.
Ruch krzywoliniowy – gdy tor ruchu nie jest linią prostą.


Doświadczenie 4 – czy naprawdę siedzisz nieruchomo?

Usiądź na krześle i postaraj się nie ruszać.
Nawet jeśli ciało wydaje się nieruchome, w rzeczywistości cały czas się poruszasz.

Dlaczego?

– Ziemia krąży wokół własnej osi.
– Ziemia krąży wokół Słońca.
– Układ Słoneczny porusza się wokół centrum naszej galaktyki.

Jak szybko porusza się osoba w Polsce?

Na równiku prędkość wynosi ok. 1670 km/h.
W Polsce (52° szerokości geograficznej) ok. 1027 km/h

Siedzisz pozornie nieruchomo, ale poruszasz się z prędkością około 1000 km/h.


Dlaczego tego nie widzimy?

Bo poruszamy się razem z Ziemią — jesteśmy częścią tego samego układu odniesienia.

To tak jak w autobusie:

– jeśli jedzie równo, czujesz się nieruchomy,
– ale widzisz ruch drzew za oknem.

W skali kosmicznej „drzewami” są pory dnia i nocy — dowód, że Ziemia się obraca.